جایگاه اقتصادی پسته در ایران و جهان

جایگاه اقتصادی پسته

وابستگی تقریباً کاکلا کشور به درآمد حاصل از صادرات نفت موجب شده که به دنبال آن اقتصاد هم از روند صادرات این محصول پیروی کند.

در نتیجه نوسانات اقتصاد باعث کاهش آشفتگی این روند می شود.

از این رو، پیروی از راهکارهایی که این وابستگی را کاهش می دهند، ضروری است.

در سه دهه گذشته صادرات محصولات کشاورزی بیشترین سهم را در صادرات غیرنفتی داشته و پسته نیز در سال های اخیر رتبه اول صادرات را دارا بوده است.

جایگاه خاص پسته در صادرات غیر نفتی و دارا بودن 60 درصد ارزش صادرات بخش کشاورزی موجب شده پسته اهمیت استراتژیکی برای کشور داشته باشد.

بنابراین باید در نقاطی از کشور که مساعد رشد و توسعه این محصول است امکانات لازم فراهم شود.

نگاهی گذرا به درآمدهای حاصل از صادرات غیرنفتی کشور نشان می دهد

که بخش عمده ای از این درآمدها به بعضی از محصولات یا فرآورده های کشاورزی از آن جمله پسته، خشکبار، خرما، کشمش، زعفران، ابریشم، فرش، پوست، روده، کتیرا اختصاص یافته و تولید هر یک از این فرآورده های صادراتی برای هر گونه برنامه ریزی و سرمایه گذاری لازم است،

مخصوصاً اگر عدم وابستگی اقتصادی و سیاسی به نظام های حکومتی خارجی منظور نظر و یا حذف صادرات نفتی در پیش باشد،

ضرورت دستیابی به این گونه شناخت ها اجتناب ناپذیر است.

گیاهان سرمنشاأ زنجیره غذایی و حیات بر روی کره زمین و به عنوان ثروت ملی هر کشور به شمار می روند.

هر قدر مساحت اختصاص یافته برای گیاهان مربوط به یک گونه و یا یک جنس بیشتر باشد،

اهمیت آن گیاه نیز بطور طبیعی افزایش خواهد یافت.

اختصاص بیش از ده میلیون از جنگل های کشور به گونه های مختلف جنس پسته و نیز اختصاص بیش از یک صد و شصت هزار هکتار از باغات میوه ایران به پسته معمولی، نشان دهنده اهمیت بیش از حد این گیاه در کشور ایران است.

اهمیت جنس پسته را از دو دیدگاه اقتصادی و زیست محیطی می توان مد نظر قرار داد. در زمینه مسایل اقتصادی دانه و صمغ های گونه های پسته در صادرات ایران ارزش خاصی را به خود اختصاص داده است.

امروزه مصرف پسته به عنوان یک آجیل مطبوع و بسیار خوشمزه در کشورهای مرفه جهان مورد توجه است. در واقع پسته گران ترین آجیل و البته با ارزش غذایی بالا می باشد.

سرزمین ایران قرن ها بدون رقیب عمده ترین تولید کننده پسته جهان بوده و هست ولی در حال حاضر کشورهای دیگری در زمینه تولید و تجارت پسته به رقابت با این برخاسته اند،

به طوری که کورهایی چون ترکیه که سابقاً تولید و تجارت پسته آن قدمت چندان ندارد و درصد سال گذشته در زمره مشتریان ایران بوده و

در سال های اخیر تولید محصول پسته خود را بالا برده و به رقیبی برای پسته ایران در بازار جهانی تبدیل شده است.

ایالات متحده آمریکا نیز که عمده ترین وارد کننده پسته ایران طی 80 سال اخیر بوده،

در زمینه تولید پسته کوشش هایی را آغاز کرده و زمینه ایجاد و توسعه باغ های پسته را در ایالات کالیفرنیا فراهم آورده است و

به ویژه پس از برقراری نظام جمهوری اسلامی در ایران، به توسعه باغ های پسته در ایالات پرداخته و به طوری که رقیبی نیرومند برای پسته ایران درآمده است.

در این زمینه هنوز از نظر کمی فاصله زیادی با ایران دارد و مخصوصاً از نظر طعم و لطافت و تنوع در ارقام به پای پسته ایران نمی رسد اما به هر حال از نظر مقدار تولید با پسته ایران رقابت می کند و

همچنین نباید فراموش کرد که این کشور امکانات سرمایه ای و تخصصی و علمی و فنی را در جهت بهبود بخشیدن کیفیت محصول خود تجهیز کرده و برای بالا بردن میزان محصول خود دست به اقدامات همه جانبه ای زده است.

به طور کلی می توان گفت که بیشترین مقدار تولید پسته در جهان مربوط به قاره اسیا می باشد و

سپس قاره آمریکا و بعد از آن قاره اروپا و در آخرین رتبه قاره آفریقا قرار دارد.

در قاره آسیا سه کشور عمده تولید کننده پسته قرار دارند که عبارتند از ایران، ترکیه و سوریه.