استانداردهای پسته

استاندارد رسمی پسته

مؤسسه استاندارد ایران مدت چند سال است که مشغول استاندارد کردن محصولات صادراتی کشور می باشد

از جمله در سال 1339 استانداری برای محصول پسته با نظر کارشناسان و نماینده اتاق بازرگانی تهیه گردیده و مدت یک سال جهت اجرا و آزمایش در اختیار بازرگانان قرار گرفت.

در اواخر سال 1341 پس از مختصر اصلاحاتی به عنوان استاندارد رسمی محصول پسته کشور تعیین و تصویب گردید.

مقررات و تعیین درجات استاندارد تصویبی پسته ایران به قرار زیر می باشد:

بازرسی و نمونه گیری ـ جنس و درجه هر محموله از پسته را باید از نمونه هایی که از هر محموله برداشت شده معین کنند.

برای تشخیص جنس واقعی هر محموله باید تعداد و مقدار کافی نمونه برداری شود و هر نمونه باید 500 گرم وزن داشته باشد.

هر نمونه جداگانه برای اندازه گیری مقدار معایب آن مورد بازرسی قرار می گیرد.

جنس و درجه هر محموله را می توان از روی معدل تمام نمونه های بازرسی شده اندازه گیری و بیان نمود.

شرح عیوبی که درجه بندی و استاندارد پسته مؤثراند عبارتند از:

1ـ خندان بودن پسته ـ معمولاً پسته را تحت عنوان خندان بودن به فروش می رسانند.

بنابراین ناخندانی در پسته از عیوب اصلی پسته به شمار می رود هر چه ناخندانی پسته بیشتر باشد پسته نامرغوب تر خواهد شد.

2ـ رسیده بودن ـ پسته باید کاملاً رسیده باید یعنی مغز آن پر شده و پوک و چروکیده نباشد.

رنگ پوست بایستی روشن و یکنواخت باشد لکه دار بودن پوست خشبی پوسته از نقاط منفی پسته محسوب می شود.

3ـ آفت زدگی ـ منظور حشره زدگی و وجود حشره زنده روی پسته است.

4ـ کپک زدگی ـ پسته هایی که مغز یا پوست آنها دچار بیماری قارچی شده باشد و

وضع ظاهری آنها بر اثر حمله قارچ ها خراب شده باشد معیوب بوده و هر چه میزان آن در نمونه زیاد باشد پسته نامرغوب تر است.

5ـ اندازه ـ اندازه پسته یکی از عوامل مهم در فروش پسته است و

آن عبارت است از تعداد دانه های پسته در یک اونس یا 100 گرم پسته است و

به ترتیب زیر اندازه گیری می شود:

درجه یک یا عالی

خیلی بزرگ (24ـ26 دانه در یک اونس یا 85ـ92 دانه در صد گرم پسته) بزرگ (26ـ28 دانه در یک اونس یا 92ـ99 دانه در صد گرم پسته)

درجه دو یا خوب

متوسط (28ـ30 دانه در یک اونس یا 99ـ106 دانه در صد گرم) نیمه متوسط (32ـ30 دانه هر یک اونس یا 106ـ113 دانه در صد گرم)

درجه 3 یا استاندارد

کوچک (34ـ32 دانه در یک اونس یا 113ـ120 دانه در صد گرم پسته) ریز (34 ـ دانه یا بیشتر در یک اونس و یا 120 یا بیشتر در 100 گرم پسته) مخلوط ـ پسته هایی که درجه بندی نشده و

طبق اندازه های بالا تفکیک نشده اند مخلوط نامیده می شوند.

پسته درجه یک عالی

1ـ رنگ پوست ـ پسته درجه یک در نمونه باید روشن یکنواخت و عاری از لکه باشد.

یعنی در 500 گرم نمونه نباید بیش از 2 درصد پوست لکه دار دیده شود.

2ـ پسته خندان ـ پسته درجه یک باید خندان بوده و در 500 گرم نمونه آن نباید بیش از 2 درصد ناخندانی وجود داشته باشد.

3ـ رسیده بودن پسته ـ مغز پسته در نمونه 500 گرمی پر بوده و نباید بیش از 3 درصد پوکی یا چروکیدگی داشته باشد.

4ـ اندازه ـ اندازه های استاندارد شده خیلی بزرگ (24ـ22 دانه در یک اونس یا 85ـ92 دانه در یک صد گرم)

بزرگ )28ـ26 دانه دریک اونس یا 92ـ22 دانه در یک صد گرم پسته)

5ـ معایب ـ آفت زدگی و کپک زدگی و کلیه معایب ظاهری در 500 گرم نمونه نباید از 2 درصد بیشتر باشد.

در پسته های درجه 2 یا خوب معیارها و ضوابط استاندارد شده فوق باید در نمونه های 500 گرمی عیناً رعایت شده و میزان درصد قابل قبول آن حداکثر 5 درصد خواهد بود.

در پسته های درجه 3 این استاندارد تا 8 درصد نیز قابل قبول ذکر شده است.

به نظر می رسد که استاندارد فوق الذکر جهت پسته های صادراتی قابل انطباق نبوده و دارای ایراداتی است که باید در آن تجدیدنظر کلی به عمل آید.

استانداردهای بعد از برداشت

در سال های اخیر با توجه به اهمیت این کالای استراتژیک استانداردهای متعددی برای آن تدوین گردیده است. در جدول فهرست استانداردهای مربوط به پسته در مراحل بعد از برداشت آورده شده است.

جدول 8ـ1ـ فهرست استانداردها در زمینه بعد از برداشت پسته

ردیف	نام	شماره	سال چاپ
1	پسته ـ ویژگی ها	15	1376
2	ویژگی های قوطی فلزی پسته	2144	1372
3	مغز پسته	218	1377
4	آیین کار تهیه پسته از مرحله برداشت محصول تا بسته بندی	2380	1370
5	روش اندازه گیری پسته های یخ خندان از پسته های طبیعی خندان	3131	1370
6	ویژگی ها و روش های آزمون خلال مغز پسته	3639	1374
7	مغز پسته بدون پوست ـ ویژگی ها و روش آزمون	4631	1377
8	ویژگی ها و روش های آزمون پسته مکانیک خندان	4919	1378
9	روش های آزمون پسته	4920	1378
10	ویژگی ها و روش های آزمون پسته ناخندان	4921	1378
11	بسته بندی پسته و مغز بادام صادراتی	495	1344
12	کره پسته	5691	1380
13	روغن خام پسته	6655	1381
14	پسته خام ـ راهنمای استفاده از سیستم تجزیه و تحلیل خطر و نقاط کنترل بحرانی در واحدهای فرآوری ـ آیین کار	8914	1385